(Nederlandse vertaling volgt)
Dharambir Singh en Indranil Mallick
Indradeep
Ghosh en Arup Sen Gupta
Bahauddin Dagar /
Marianne Svasek en Nathanael van Zuilen
Sudhashil Chatterjee en Indranil Mallick
Sugato Bhaduri/Om
Prakash Pandey mandoline/tabla
Sandip Chatterjee/Siddharth Kishna/Shabbir
Hussain santoor/sitar/tabla
Reena Srivastava/Kousic Sen sitar/tabla
Supriya Nagarajan/Kumar Ragunathan/
Tiruvarur Venkatesh zang/viool/mridangam
Ronu
Majumdar/Indranil Mallick bamboefluit/tabla
Sugato
Bhaduri en Omprakash
Pandey
Indian mandolin/ tabla (huisconcert)
18 juni 2011:
Dharambir Singh
en Indranil Mallick op sitar / tabla

Dharambir Singh ken ik ook niet direkt,
maar ik heb veels goeds over hem gehoord, met name van Prattyush
Banerjee.
Het schijnt dat hij een zeer goede leraar is. Prattyush Banerjee [sarod]
vertelde me over Roopa Panesar, een leerling van Dharambir Singh,
die indruk op hem maakte [het is niet gemakkelijk om op Prattyush
indruk te maken].
14 mei 2011:
Indradeep Ghosh en
Arup Sen Gupta op viool/tabla

Een persoonlijke impressie van het concert op 14 mei 2011.
Voor iemand die, zoals ik, nog nooit met Indiase klassieke muziek in
aanraking is geweest, valt er al van alles te beleven, voordat er
nog maar een noot geklonken heeft.
Om te beginnen zitten de musici (in dit geval de violist Indradeep
Ghosh en de tablaspeler Arup Sen Gupta) op een klein podium in
kleermakerszit. De viool wordt schuin naar beneden gehouden,
waarbij de krul van het instrument rust op de voet! Een mooie,
ontspannen houding. Dan de viool zelf. Die heeft vijf snaren i.p.v.
vier, maar daarbij lopen onder de toets
nog een flink aantal zgn. resonanssnaren. Hierdoor komt er een
geheel nieuwe klank tevoorschijn. Om al deze snaren te kunnen
stemmen, zit er een hele batterij
fijnstemmers, kleine, glimmende metalen knopjes bovenop de viool.
Maar nu het concert zelf. Allereerst vond ik het een geweldige
ervaring om deze muziek te beluisteren. Het waren uitstekende
muzikanten, zodat ik alle gelegenheid had
om echt van de muziek te genieten, niet dat ik het allemaal begreep.
Soms was het al begonnen, voordat ik het wist en het einde kon heel
abrupt zijn. Maar het was
prachtig. Na de pauze werden nog twee kortere stukken gespeeld, die
vond ik het mooist. Vooral het laatste stuk had zo'n pure,
melodische kracht, dat het me veel te kort duurde!
Ik hoop in de
toekomst nog veel van deze concerten te kunnen bezoeken!
Frieda te Boekhorst.
12 maart 2011:
Bahauddin
Dagar / Marianne Svasek en Nathanael van Zuilen op
rudravina/zang/pakhawaj

"Drie mensen hebben mij op dit concert geattendeerd. Toen ik las dat
het in een schoolgebouw was, was mijn eerste reactie "mwah, zou wel
weinig sfeer hebben". Dat vooroordeel heb ik bij moeten schaven.
Toen ik de website bekeek en wat foto's zag dacht ik "dat ziet er
toch wel gezellig uit". En ja, driemaals is scheepsrecht en toen
vond ik dat ik toch maar moest gaan. Daar heb ik geen spijt van
gehad. Ik heb heel erg genoten van de sfeer, uiteraard ook van de
heerlijk muziek, die me weer naar India, mijn tweede thuisland, deed
brengen. In de pauze stond ons een culinaire verrassing te wachten,
is het leuk om de standjes, die betrekking hebben op India, te
bekijken of een gezellig babbeltje te hebben met ander India
liefhebbers. Dat heeft net even dat extra sfeer en gezelligheid om
het compleet te maken. Ik heb een hele leuke avond gehad en hoop dat
ik de volgende concerten bij kan gaan wonen. Verder kan ik iedereen
aanraden om niet naar een vooroordeel te luisteren en het maar
gewoon te laten ondergaan en meemaken. Wie weet, verrast het u net
als mij!"
25 september 2010:
Sudhashil Chatterjee en Indranil Mallick
op santoor en tabla [Noord India]
Voor mij was het de eerste keer
bij een santoorconcert (en de eerste keer bij een Indiaas concert in
Nederland). Ik heb er met volle teugen van genoten. De santoormuziek
was betoverend mooi, evenals het spel van de tablaspeler. Wat waren
de beide spelers goed op elkaar ingespeeld. Ook de toelichting van
beide musici na het concert was bijzonder om mee te maken. De
antwoorden waren geen standaard verhalen, er werd met aandacht en
detail geantwoord op de gestelde vragen. In eigen land kan ik me
voorstellen dat het geziene muzikanten zijn. De locatie 'De Jonge
Held' zorgt voor een ongedwongen en open sfeer, waar binnen de
muzikanten zeer goed benaderbaar zijn. Ik kom zeker weer!
Toon de Rond





concert 17 mei
2009: Sugato Bhaduri/Om
Prakash Pandey mandoline/tabla
Sugato Bhaduri

Al op heel jonge leeftijd bleek dat
Sugato een natuurlijk muzikaal instinct had en werd hij ingewijd in
de Indiase klassieke muziek. Hij begon zanglessen te volgen bij zijn
oom en al gauw trad hij op als (kind) artiest voor All India Radio.
Tijdens zijn studietijd stapte hij
over op het westerse instrument de Mandoline en na zijn afstuderen
wijde hij zich geheel aan de Hindoestaanse Klassieke Muziek. Hij
studeert nu al zestien jaar onder de supervisie van de bekende
Sarodspeler Pandit Tejendra Narayan Majumber. Hij heeft ook de eer
gehad te mogen deelnemen aan een workshop gegeven door Ustad Ali
Akbar Khan, een legendarische persoonlijkheid uit de Indiase
Klassieke Muziek.
Als jonge fakkeldrager
van de Maihar-Seni Gharana is Sugato vereerd met de prestigieuze
Titel Surmani door Sur-Singar (Bombay).
Het opvallende karakter van zijn
muziek spreekt van een zeldzaam vermogen tot het doen samen smelten
van de Gayaki-ang met Trantakari op een grootse esthetische wijze.
Zijn bont geschakeerde en kristalheldere ektara taans en complexe
ritmiek zijn zeer opmerkelijk.
Diepgaande emotie, grote intellectuele
benadering en uitmuntende techniek zijn de basiscomponenten van zijn
muziek.
De diepe resonerende toon van zijn
instrument roept als het ware de klanken op van de Vina, Rabab,
Sarod en de Sitar dit fenomeen helpt de muziek van Sugato de
vroegste bronnen van de Hindoestaanse muziek met een een nieuw
geluid tot leven te wekken.
De laatste jaren reist Sugato Bhaduri
veel door Europa en gaf vele prestigieuze concerten in landen als:
Duitsland, Italië, Denemarken, Nederland, Oostenrijk en Zwitserland.
In India speelde en speelt Sugato op
de belangrijkste muziekfestivals, zoals: Rose Festival, Kameshwari
Festival, Kalidas Samora, Hampi Festival, dit zijn slechts enkelen
uit een lange rij.
________________________________
Huisconcert dinsdag 23 mei, 2010:
Sugato
Bhaduri en Omprakash
Pandey
Indian mandolin/ tabla
Impressie van een huisconcert
Op 25 mei heb ik een huisconcert van Sugato
Bhaduri (Indiase mandoline) en Omkrapash Pandey (tabla) bijgewoond.
Het was een unieke ervaring. Ik ben absoluut geen kenner: ik heb
twee cd’s van Hariprasad Chaurasia en het was pas de derde keer dat
ik, fervent liefhebber van westerse klassieke muziek, een concert
met Indiase muziek bezocht. Opmerkelijk hoe anders de beleving is.
Eerst dacht ik nog even: wordt het vanavond niet erg laat, maar al
snel lieten dergelijke gedachten me helemaal los. Van begin af aan
leken de onversterkte klanken van de mandoline ongehinderd,
rechtstreeks binnen te komen bij alle aanwezigen, gezeten op de
vloer van een de mooi aangeklede zolderetage. De muziek is
bedwelmend en tegelijkertijd heel intens door de manier waarop er
langs lange lijnen een enorme spanning wordt opgebouwd. De raga voor
de pauze duurde anderhalf uur, maar als luisteraar lijkt je besef
van tijd en plaats helemaal te veranderen. Het was muziek om je ogen
een tijdje bij te sluiten, om ze vervolgens weer te openen, want het
gadeslaan van twee supergeconcentreerde en toegewijde rasmusici die
vlak voor je zitten is een schouwspel dat ook weer het nodige
toevoegt aan de muzikale beleving. Na de pauze mengde de zangstem
zich prachtig met de mandoline en de tabla, terwijl het buiten
langzaam donker werd. Ik kreeg een gevoel alsof grenzen wegvielen
(ook tussen musici en toehoorders) en alles samensmolt. Het had
eigenlijk nog wel de hele nacht door kunnen gaan. (Nou ja, dan was
ik echt laat thuisgekomen.) De hartelijke en milde sfeer na afloop
was weldadig.
_______________________________
Om Prakash Pandey
Om Prakash Pandey (Pankaj genoemd) is
dichtbij Varanasi in 1975 geboren. In Varanasi werd hij door Susri
Alka Mirchandani geinspireerd de Tabla te bespelen en sindsdien werd
de Tabla een deel van zijn leven. Toen hij achttien was begon hij de
Tabla te studeren bij Pandit Somyokanti Mukherjee. Hij vervolgde
zijn studie in de essentie van dit instrument onder de leiding van
de grote Meester Pandit Chhote Lal Misra van de Varanasi Gharana.
Pankaj gelooft in eenvoud, devotioneel temperament en in
spiritualiteit die hij door middel van zijn muziek deelt met zijn
publiek en zo de ziel van de muziek tot uitdrukking brengt.
Hij behaalde zijn Meestergraad in 2002
aan de BHU Varanasi. Momenteel woont hij in Duitsland waar hij een
brug slaat tussen verschillende culturen. Hij begeleidde vele
beroemde Indiase musici en nu dus Meester Mandolinespeler Sugato
Bhaduri.
_____________________________
Report of the Indian Show in ‘Jonge Held’ ,
Groningen
Saturday: 05-09-‘09
Musicians: Sandeep Chatterjee, santoor
Siddharth Kishna, sitar
Shabbir Hussain, tabla.
  
Organiser: Sir
Klaas Bouma.
Assen, 15-10-‘09
On Saturday 5 September 2009 there was an indian concert in
Groningen, which was well organised by Mr. Klaas Bouma from the
Jonge Held.
Al the three musicians were from India. Despite a small room there
were about 70 spectators. It was a fantastic show full of Indian
culture. The musicians brought a repertoire, which touched the
people's heart. The audience was very enthusiastic about the arts of
the Indian musicians and their culture. Especially the music piece,
which was dedicated to the terrible earthquake Tsunami, touched many
people’s heart deeply.
Music is a language that can be communicated and between everything
that exists and made contact with the gods or higher. In any case,
music is something "higher and greater than ourselves" and we note
that we lose ourselves in music. We can 'caught, spellbound,
absorbed in music because we recognize something of our origins ".
Music has magical, magical moments, or at least magisterial sound.
In the Indian culture music means only one thing: The goddess
Saraswati Devi.
Saraswatie, goddess of knowledge and the arts, embodies the wisdom
of Devi. Saraswati is the river of
consciousness that enlivens creation. Saraswati is the dawn-goddess
whose rays dispel the darkness of ignorance. Without Saraswati there
is only chaos and confusion. To realize her one must go beyond the
pleasures of the senses and rejoice in the serenity of the spirit.
In general I must say, and together with me the audience, that it
was a very fantastic and impressive show. The musicians received a
standing ovation for their performance. In summary: a very good
show, well organized in a good accommodation, good atmosphere and a
happy audience at the end. Everyone went home with an exalted
feeling. Thanks to the organiser and his organisation: Klaas Bouma.
Anil.
_______________________
Zondag
1 november, 2009,
Reena Srivastava/Kousic Sen sitar/tabla

Plezier
Bij het aankomen op Leegeweg 4a ervoer ik weer wat voor een
bijzonder plekje dit eigenlijk is; zo aan de rand van de stad,
grenzend aan weilanden terwijl de westenwind de geuren van het land
aanvoerde. Even weg van de drukte. Nog meer bijzonder was dat juist
hier vanmiddag een beroemde sitariste uit Calcutta zou optreden (zij
ook even weg van de drukte).
Reena Shrivastava deed hier een concert samen met tabla-speler
Kousic Sen (uit Leeds) op het podium van Ragemala-Nada-Yoga. (ze was
eerder die week in oa. Brussel, Aachen en Amsterdam geweest). Een
concert zonder geluidsversterking [!], iets wat zelden voorkomt.
Zij opende met raga Patdeep, een raga voor de middag. Wat meteen
opviel was dat het geluid van haar sitar zo mooi de zaal vulde en
direct en helder klonk. De Alap die ze speelde, het langzame deel
zonder ritme, werd prachtig opgebouwd, met mooie versieringen, de
klank van de sitar rustig en zuiver. Daarna volgde een deel wat Jor
heet en waarin een ritme puls word ingebracht. Al die tijd zat de
tabla-speler rustig te wachten en, net als het publiek, te genieten.
Hij kwam in actie tijdens het deel dat Gat heet en wat bestaat
uit composities en improvisaties. Ook hij viel op door zijn relaxte
en zelfverzekerde spel zonder overbodig uiterlijk vertoon. Beiden
hadden zichtbaar plezier in het gebeuren maar Reena in het bijzonder
als ze een Tihai (een 3 maal herhaalde melodie die op de eerste tel
van de ritmecyclus moet eindigen), zat te bedenken.
Na de pauze begon het te regenen en ze kondigde, met een verwijzing
daarnaar, raga Desh aan, een raga voor het regenseizoen. In deze
raga zou ze ook andere raga`s mengen; een "ragamala" dus. Na een
korte Alap speelden beide musici de sterren van de hemel en
veroorzaakten momenten van puur plezier, vooral ook wanneer
plotseling van raga werd gewisseld.
Reena en Kousic speelden, helder en transparant, zuiver volgens de
indiase muziektraditie, op een wel heel mooie manier. Topmusici!,
met een perfecte interactie; een concert om nooit te vergeten.
Ook een compliment voor Klaas en Tjeerd en alle anderen die dit
podium mogelijk maken.
Op weg naar huis voelde de regen wat minder zwaar aan.
B. R.
______________________________
An Honourable Presentation /
Concert of Supriya Nagarajan [27-02-2010]
If the quest of a musician is to communicate
her recital in soft idiom, Supriya Nagarajan, singing for raga
mala nada yoga in Groningen succeeded admirably. The strong
point of her music was lucid expression facilitated by a smooth
flowing voice. She sought to impart solidity to her technique by
subtlety, suggestiveness and refinement at every possible turn. Her
musical imagery added glowing tints to the raga alapanas of
Sriranjani, Abheri, Lathangi and Thodi. Her
meditative approach lent sparkle to her expository skill on the
krithis and Kalpanaswaras. With exemplary devotion to
traditional guidelines Supriya structured her concert well.
Exhibiting an assiduously developed vidwat and creative instincts
her recital exposed the merit and status of a competent carnatic
musician.
Supriya began the concert with a reposeful
varnam in raag Saranga. The Thyagaraja krithi Sri
ganapathini in raag Sowrashtram followed in great gusto.
Supriya revealed a touch of scholarship when she sang a short
alapana in Sriranjani for the krithi Matha innum vatha
(composition of Papanasam Sivan). The spell of swaras suffixed by
the artiste to this piece formed an enjoyable reflection of the
raga's gracefulness. The essay of Muruga muruga in
raag Saveri (composition of Periyasaami Tooran) was deeply
layered in its design of bhakti. This was followed by a short
exposition of the raag Abheri. Supriya’s expression sustained
the uniqueness of the contours of Abheri to measurable
lengths. Softening her lines gently in unison with sruthi and
concentrating on the aspect of raga bhava, she essayed the piece,
Bhajare manasa (composition of Mysore Vasudevahchariar) with an
appreciation of its significance as a melting model, representing
the glory of Lord Rama as the hero of the ‘Raghu’ dynasty. A
sprightly set of swaras followed. The evening heightened its
ambience to a pleasing and dainty elaboration of raag Lathangi.
There was a sedate dignity brought about by intelligent tonal
modulations. The krithi Venkata Ramana (composed by Papanasam
Sivan) with a subjective but small neraval had a meditative
effect and kalpanaswaras adding glitter to its completion.
The concert tempo took a break with a short interval, and post
interval Supriya aimed to elevate the evening through her
elaboration of the majestic raag Todi, her rendition
commendably respectful. Derived of the 8th
hanumatODi mEla, and characterised by the arohana, S R1 G2 M1
P D1 N2 S and avarohana S N2 D1 P M1 G2 R1 S, the raga
Todi represents the quintessence of a profound carnatic music
recital and is an extremely difficult raga to conquer without years
of assiduous sadhaka (practice). Sky is the limit for Todi
and a vintage rasika would invariably recall Nadaswara Chakravarti
Rajaratnam Pillai's records consisting of this sole raga and the
kriti `Aragimpave', Thyagaraja's caressing kriti. It is hardly
possible for anyone not to be influenced by that unique rendering.
While Supriya succesfully touched upon the characteristic sancharas
of the raga, the lack of sustained sadhaka was evident as
well, in her manodharma trying to enunciate the complex brighas,
twists and turns of Todi. The krithi she chose to
exponentiate was the majestic Emi jesithe of Thyagaraja, a
revered elaboration of the need for bhakti and surrender to the
supreme for one’s own salvation. Thayagaraja questions the self,
through his krithi, what difference does it make if one becomes a
slave to desire and delusion, without knowing the bond of Sri Rama
the supreme, whatever they may do in this abject world? Supriya’s
inclusion of a short thanam exercise during the scope of the
Todi exposition was an intelligent design. Supriya completed
the concert with a poetical expression (Raam bhi tu rahim bi tu).
Other concluding pieces included Kanda naal mudhalai in raag
madhuvanthi and a bhajan Gurukripachana in raag yamun
kalyani. Kumar Raghunathan’s support on the violin was dignified
and unobtrusive. He had a wide-field vision of the ragas and the
main feature of his alapana pattern was the curvatures in the lower
octave. He rendered Sriranjani, Abheri, Lathangi and
Todi with coherent insight into their individual aesthetics,
while his moorchana swara construction in Todi requires
further learning. Thought not a regular concert artiste, Kumar
exudes innate manodharma and talent capable of blossomimg into a
leading carnatic violinist provided, he assigns to regular
sadhaka to the art. In Tiruvarur Venkatesh’s mridangam play
there was magnetic manodharma and his support shone with manifold
beauties. Be it adi or rupakam tala or a touchstone
fusion, he resonated the quality of his art in a happy blending of
vigour and gentleness. Being a student of the doyen of mrudangam
artistry (Sri Umayalpuram Sivaraman), Venkatesh’s veneration of his
guru during his elated thani avarthanam weaved magic on the
audience.
And finally lest not I say a word for Klaas
Bouma and his spirited team in organising this concert, the heavens
above would be less forgiving. “raga yoga nada mala”, an
organisation in the remote town of Groningen in northern Netherlands
stands testimony to a fervent desire of Klaas to promote, indulge
and submit to the grandeur of Indian classical music. The concert
hall and the stage exuded the reposefulness of an invocation
beautifully decorated in Indian ethos. As I watched one of the
volunteers float a candle in a water shroud placed before the stage,
I could not help but admire a society wanting to provide a sensitive
ethos to an art they were never even born with. The sublime
lighting, and a well co-ordinated sound amplification, lent the
evening an aura of musical magic permeating through the calm
neighbourhood. The audience predominantly alien to the intricacies
of the manodharma of carnatic music, sat in deep attention, silence
and meditation, swaying from time to time their heads gently in
appreciation of an art that is capable of transporting an individual
to a state of complete chaitanya. Kudos to Klaas and his team
for such a magnificient organising and wishes that raga mala nada
yoga grows from strength to strength.
Dr. Hari Subramanian
The views
expressed are my own and do not imply or relate to any other
individual or organisation I represent
__________________________
Zaterdag
17 apri, 2010, Ronu Majumdar/Indranil Mallick bamboefluit/tabla
Het laatste
concert van het seizoen in de Held is weer prachtig geweest.
Majumdar, een
uitzonderlijk goede bamboefluitist en Indranil Mallick, tabla
speler, waren door stichting Ragamala uitgenodigd. Op hun tour door
Europa deden ze in Nederland Groningen, Soest, Amsterdam en Dalfsen
aan. Door de aswolk leek dat nog voor problemen te zorgen, de reis
vanuit Bazel duurde 18 uur. Een pauze van een uurtje en maaltijd
moest ze weer fit krijgen voor een imponerend optreden. Nu
imponerend is het geworden.
In een subtiel
samenspel met Indranil, tabla, liet Ronu zien waarom hij een
meesterlijk fluitist is. Op inspirerende wijze liet hij de
luisteraar genieten van prachtige raga’s. Uit een assortiment van
fluiten nam hij het publiek mee op zijn, akoestische, tocht door
de avond. Met verschillende raga’s liet hij ons genieten van het
rustgevende, inspirerende en uiteindelijk sprankelende van deze
prachtige muziek. Op deze wijze werd een positieve energie van de
avond neergezet die met een prachtige raga ter ere van de maan werd
afgesloten. Zowel publiek als artiesten konden met een speciaal
gevoel naar huis gaan.
Mirjam.
|